Polski rząd pracuje nad przepisami, które mają wyeliminować nieuczciwe praktyki marketingowe i zapewnić konsumentom rzetelną wiedzę o ekologicznych cechach produktów. Projekt ustawy ograniczającej tzw. greenwashing figuruje w rządowym wykazie prac legislacyjnych jako pozycja UC111.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) prowadzi prace nad wdrożeniem unijnej dyrektywy 2024/825, której celem jest wzmocnienie pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej. Dyrektywa ta nowelizuje dwa wcześniejsze akty — 2005/29/WE oraz 2011/83/UE — stanowiące podstawę polskiej ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta. W efekcie oba te krajowe akty zostaną zaktualizowane, aby wprowadzić bardziej rygorystyczne zasady dotyczące komunikacji ekologicznej i ochrony przed wprowadzającymi w błąd praktykami rynkowymi.
W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że nowelizacja ma przenieść do polskiego prawa rozwiązania przyjęte w UE w 2024 roku. Dzięki temu konsumenci będą mogli podejmować bardziej świadome i zrównoważone decyzje zakupowe, wspierając rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym oraz transformację w kierunku bardziej ekologicznych modeli produkcji i konsumpcji.
Nowe przepisy wprowadzają szereg restrykcji, które przeformułują sposób komunikacji marek z rynkiem. Wśród najważniejszych proponowanych zmian są m.in.: zakaz używania oznaczeń ekologicznych bez odpowiedniej certyfikacji oraz formułowania ogólnych haseł, takich jak: „eko”, „zielony” czy „przyjazny środowisku”, jeśli nie są one poparte wiarygodnymi danymi, które potwierdzają wysoką efektywność środowiskową produktu.
Co więcej, nie będzie można sugerować ekologicznego profilu całej firmy, gdy np. niskoemisyjne jest tylko jedno z wielu ogniw procesu produkcyjnego. W celach marketingowych będzie można używać wyłącznie oznaczeń potwierdzonych w sprawdzonych i oficjalnych systemach certyfikacji środowiskowej. Przykładem takiego programu jest unijny znak EU Ecolabel, szeroko stosowany m.in. w branży farb i klejów. Przedsiębiorcy zostaną zobowiązani ponadto do podawania informacji o trwałości produktu, możliwościach jego naprawy oraz dostępności aktualizacji oprogramowania. Za egzekwowanie nowych przepisów odpowiadać będzie UOKiK, który otrzyma dodatkowe narzędzia kontroli nieuczciwych praktyk.
W pierwszym kwartale tego roku planowane jest przyjęcie projektu ustawy UC111 przez Radę Ministrów, co otworzy drogę do dalszych etapów legislacyjnych. Z kolei do września br. powinna nastąpić implementacja przepisów unijnej dyrektywy do polskiego prawa.